De Europese Centrale Bank (ECB) zal donderdag (19 maart 2026) de rente op 2 % laten staan, ondanks de recente stijging van de energieprijzen als gevolg van de onderbreking van de olie- en gasleveringen via de Straat van Hormuz vanwege de oorlog in Iran. Markten en analisten zijn het erover eens dat de ECB morgen geen actie zal ondernemen, maar hebben uiteenlopende meningen over hoe zij later dit jaar zal handelen.
De sterke stijging van de olie- en gasprijzen vormt op korte termijn een aanzienlijk opwaarts risico voor de inflatie en een neerwaarts risico voor de groei. De economische gevolgen hangen af van de omvang en de duur van de energiecrisis en van de reactie van het economisch beleid. De volatiliteit van de energieprijzen heeft beleggers gedwongen hun prognoses bij te stellen van renteverlagingen naar bijna twee renteverhogingen voor dit jaar.
Sommige analisten gaan ervan uit dat de ECB niets zal ondernemen, omdat zij ervan uitgaan dat de oorlog in Iran van korte duur zal zijn.
Op dit moment zijn de omvang en de duur van de verstoring van het aanbod “te onzeker om een onmiddellijke reactie te rechtvaardigen”, meent François Rimeu, senior strateeg bij vermogensbeheerder Crédit Mutuel. De ECB is er al maanden in geslaagd om de inflatie op middellange termijn op haar doelstelling van 2 % te houden, waardoor haar rentetarieven sinds juni vorig jaar op 2 % staan.
Bovendien toonde de ECB zich optimistisch over de groei in de eurozone, die weliswaar gematigd was, maar beter uitviel dan verwacht. Maar de aanval van de VS en Israël op Iran op 28 februari en de aanvallen van Teheran op andere Arabische landen in de Perzische Golf hebben de economische situatie aanzienlijk veranderd, omdat ze de energieprijzen de hoogte in hebben gedreven. Een vat Brent, de referentieprijs in Europa, kost momenteel ongeveer 100 dollar voor levering op korte termijn, maar bereikte tussentijds bijna 120 dollar.
Het ligt daarmee nog steeds onder de 140 dollar die het bereikte na de Russische invasie in Oekraïne in februari 2022 (vóór deze invasie lag het op 100 dollar). “We gaan ervan uit dat de ECB de depositorente voor de zesde keer op rij op 2 % zal houden”, aldus Konstantin Veit, portefeuillebeheerder bij Pimco. De ECB zal de toegenomen geopolitieke onzekerheid benadrukken en een restrictievere toon aanslaan in plaats van het monetaire beleid onmiddellijk te wijzigen, voorspelt Veit.
“Wij vinden het voorbarig dat de ECB signalen afgeeft voor een wijziging van haar monetaire beleid; veel zal afhangen van de omvang en de uiteindelijke duur van de onrust”, meent Josefina Rodríguez, econoom bij Vanguard, ’s werelds grootste beleggingsfondsmaatschappij.
De energieprijzen veranderen de verwachtingen ten aanzien van de rentetarieven
De ECB zal haar bijgewerkte groeiprognoses en inflatieprognoses publiceren, waarin mogelijk rekening wordt gehouden met de gevolgen van de nieuwe olieprijzen.
In december voorspelde de ECB een inflatie van 1,9 % in 2026, 1,8 % in 2027 en 2 % in 2028, evenals een groei van 1,2 % in 2026 en 1,4 % in 2027 en 2028. Deze prognoses gingen uit van een olieprijs van 62,5 dollar per vat in 2026, 62,4 dollar in 2027 en 64 dollar in 2028.
De economen van de ECB hebben in december de aannames voor de olieprijzen voor 2026–2027 met ongeveer 4 % en de groothandelsprijzen voor gas met 8,6 % naar beneden bijgesteld ten opzichte van de prognoses van september. Zij verhoogden echter de aanname voor de prijs van emissierechten in het EU-emissiehandelssysteem (EU-ETS) met ongeveer 15 %. Daarom zou de ECB nu de inflatieprognose voor 2026 naar boven en de groeiprognoses voor 2026 en 2027 naar beneden kunnen bijstellen.
“Als gevolg van het uitbreken van de oorlog in Iran is de volatiliteit van de markten toegenomen en is de zelfgenoegzaamheid ten aanzien van het accommoderende monetaire beleid verdwenen”, zegt Luis Merino, hoofd van de afdelingen vastrentende waarden, gemengde fondsen en fondsen bij Santalucía. “De volatiliteit van de energieprijzen verandert de verwachtingen ten aanzien van de ECB-rente”, zegt Merino. “Mocht het conflict in het Midden-Oosten aanslepen, dan zou er dit jaar tot twee renteverhogingen kunnen komen”, voegt Merino toe.
Bron: persbureaus